• Published in Blog

Çay, Camellia Sinesis bitkisinin yapraklarından elde edilir. Siyah çay, beyaz çay (oolong) ve yeşil çayın kökeni aynı bitkidir. Bu bitkinin tamamen fermente edilmiş hali siyah çay, yarı fermente edilmiş hali beyaz çay, fermentasyondan geçmemiş hali ise yeşil çaydır. Siyah çay, polifenollerin enzimatik oksidasyonu ile elde edilir.

Yeşil çayda ise polifenollerin oksidasyonu önlenir. Tüm çay çeşitlerinde kafein bulunur. Yeşil çaydaki kafein oranı siyah çaya göre, beyaz çaydaki kafein oranı ise yeşil çaya göre daha düşüktür. Tüm çay çeşitlerindeki kafein oranı ise kahveye göre daha düşüktür. Çayın içeriğinde bir çok vitamin ve mineral de bulunmaktadır. İngiltere'de yapılan bir çalışmaya göre günde 3-5 fincan çayın faydaları aşağıdaki gibidir;

  • B1 vitamini ihtiyacınızın %10'nu;
  • B2 vitamini ihtiyacınızın %25'ni;
  • B6 ihtiyacınızın %6'sını;
  • Folik asidin %10'unu;
  • C vitaminin %10-25'ini (siyah çay %10, yeşil çay %25);
  • Magnezyum ihtiyacının %45'ini;
  • Potasyum ihtiyacının %45'ni;
  • Kalsiyum ihtiyacını %16'sını;
  • Çinko ihtiyacının %10'unu;
  • Doğal Fluoride(florür) ihtiyacının %45'ini

karşılar.

Çay yaprakları yukarıdaki listeye ek olarak belirli oranlarda Karoten (A vitamini), E ,K, H (Biotin) vitaminleri, B5 ve Niacin, manganez selenyum ve krom da içerir.

Çay çeşitlerinde "flavonoidler" ve "polifenoller" adı verilen antioksidanların bulunduğunu da belirtmek gerekir. Flavonoidler bitkiye rengini veren antioksidanlardır. Çayın flavonoid özelliği, yetiştiği bölgeye ve gördüğü işleme göre değişir. Yeşil çay, "kateşinler" denilen basit flavonidler içerir. Kateşinler,en az A, C, E vitaminleri kadar güçlü bir antioksidan özelliğine sahiptir. EGCG (Epigallocatchin-3-Galate) ise yeşil çayda bulunan en önemli kateşindir.

Siyah çay ise "Theaflavin" ve "Thearubigin" denilen daha karmaşık flavonoid yapıları içerir. Flavonoidler, hücre ve dokuları,serbest radikallerin zararlarına karşı korur. Diğer bir antioksidan türü olan ve tüm çay çeşitlerinde bulunan polifenoller ise hücreleri oksidatif strese karşı korur. Yeşil ve beyaz çayda antioksidan özellikleri siyah çaya göre daha fazladır.

Çay ayrıca "Theanine" adı verilen bir amino asit içerir. Theanine'in beyindeki dopamin seviyesini yükseltici, fiziksel ve ruhsal stresi azaltıcı etkileri bulunmaktadır.

Çayın Faydaları Nelerdir?

Çayın sağlığa faydalarını aşağıdaki şekilde listeleyebiliriz;

  1. Bağışıklık sisteminizi güçlendirir: Çayın içeriğindeki kataşinler ve antioksidan ile beraber diğer özellikleri bağışlık sisteminin güçlü kalmasını sağlar, enfeksiyonlarla savaşı artırır, vücudu soğuk algınlığı ve gribe karşı korur. Güçlü bir bağışıklık sistemi için C vitamini de önemlidir. Yeşil çay yüksek oranda C vitamini içerir. 
  2. Kansere yakalanma riskini düşürür: Çayın içeriğindeki kateşin ve flavonoidler, serbest radikallerin DNA'lara vereceği zararı azaltarak bir çok kanser türüne yakalanma riskini düşürür.
    • 2005 yılında İsveç'de yayınlanan bir çalışmada günde 2-4 fincan çay tüketen kadınların yumurtalık kanserine yakalanma riskinin %46 oranında azaldığı tespit edilmiştir. Bu çalışma on beş yıl boyunca 60.000 kadın üzerinde yapılmıştır. Oregon Üniversitesinin yaptığı çalışmalarda ise beyaz çayın hücre mutasyonlarını önlediği tespit edilmiştir.
    • Yapılan çalışmalarda yeşil çayın düzenli tüketilmesinin ise erkeklerde prostat kanseri riskini %27 düşürdüğü; yemek borusu kanserine yakalanma riskini ise erkeklerde %57, kadınlarda ise %60 düşürdüğü tespit edilmiştir. Yeşil çayın içeriğindeki EGCG in kanser hücrelerinin gelişmesini önleyici rolü görülmüş ve bir çok kanser türüne (ağız, mide, prostat, yemek borusu, vs) karşı etkili olabileceği tespit edilmiştir
  3. Diş çürüklerini ve ağız kokusunu önler: Çayın içeriğindeki yüksek florid dişleri çürümeye karşı korur. Kataşinler ise ağızdaki kötü bakterileri öldürür, ağız kokusunu önler. Florid, dişleriniz gibi kemiklerinizin de güçlü kalmasına yardım eder. Çay, kemikler için önemli olan magnezyum, kalsiyum, çinko gibi  minerallerini de içerir.
  4. Çayın içeriğindeki polifenoller, kan şekerinin de düşük kalmasına yardımcı olur. Diyabete yakalanma riskini düşürür.
  5. Düzenli çay tüketen erkek ve kadınlarda parkinson hastalığı riskinin de düştüğü tespit edilmiştir.
  6. Hafızayı güçlendirir: Alzheimer'a yakalanma riskini düşürür. Özellikle yeşil çayın içeriğinde yer alan EGCG adlı antioksidanın, Alzheimer'a neden olabilen Beta amiloid adı altındaki proteinin üretimini azalttığı tespit edilmiştir.
  7. Çayın içeriğindeki theaninin ise beyindeki dopamin seviyesini yükseltici etkisi vardır. Çayın içeriğinde yer alan theanine ve kafein birlikteliğinin beynin bilişsel (cognitive) faaliyetleri arttırıcı olumlu etkileri saptanmıştır. Çayın içeriğindeki Theanine fiziksel ve ruhsal durumunuzu olumlu etkiler. Yorgunluk ve uyku halini ortadan kaldırır. Sportif performansınızı güçlendirir.Özellikle spor öncesi içilecek bir fincan yeşil çay, hem size kendinizi zinde hissettirir, performansınızı arttırır hem de yağ yakımını teşvik eder.
  8. Yağ yakımını hızlandırır: Çayın içindeki kateşinler,vücudun yağ yakma mekanizmasını harekete geçirir, vücuttaki enzimleri aktive eder. Kateşinler, yeşil çayda yüksek, siyah çayda ise daha düşük orandadır. Zayıflamak isteyenler, diyetlerinde yeşil çaya yer vererek daha kolay kilo kaybedebilirler.
  9. Obeziteye karşı korur: Özellikle yeşil çay, yağ hücrelerine glikoz girmesini engellerve kan seviyesindeki glikoz düzeyini düzenli kılar.
  10. Kan damarlarını güçlendirir: Çay tüketimi kanın pıhtılaşma riskini azaltır kalp krizi, felç ve kardiovasküler hastalıklara yakalanma riskini düşürür. Bu etki ,tüm çay çeşitleri için geçerlidir. Hollanda'da 5-6 yıllık bir sürede yapılan çalışmada, günde 3-4 fincan  siyah çay tüketen deneklerde ,ölümcül kalp krizi geçirme riskinin % 70'lere kadar düştüğü görülmüştür.
  11. Düzenli çay tüketenlerde sigaranın negatif etkilerinin de azaldığı tespit edilmiştir. Tabi bu sigara içmek için haklı bir neden olmamalıdır.
  12. Kafein içermesine rağmen vücudun nem dengesini korur, vücudun su atımına neden olmaz. Bu etki özellikle yeşil çay için geçerlidir. Yeşil çay tıpkı su gibi vücudun nem dengesini korur.
  13. Astım ve Alerji ye karşı etkilidir: Yeşil çayın içeriğindeki EGCG adlı antioksidanın astım ve alerji semptomlarını hafifletebileceği de tespit edilmiştir.
  14. Cilt güzelliği ve erken yaşlanmaya karşı etkilidir: Özellikle yeşil çayın içeriğindeki güçlü antioksidantlar, cildi zararlı UV ışınlarına ve olumsuz çevre koşullarına karşı korur. Serbest radikallerin cilde vereceği zararları etkisiz hale getirerek , erken kırışılıkları ve cildin erken  yaşlanmasını önler, cilt kanserine karşı da korur.

Çayın Zararları Nelerdir?

Görüldüğü üzere çayın sağlığa faydaları oldukça fazladır. Her faydalı şeyin aşırı tüketiminin de zararlı olabileceğini göz önünde bulundurarak çay konusunda da aşırıya kaçmamak gerekir.

Çayda da kahvede olduğu gibi kafein bulunmaktadır. Aşırı oranda kafein tüketimi, mide salgısının da aşırı artmasına neden olarak özellikle mide dokusu zayıf olan kişilerde ülser riskini artırır. Gastrit ve ülser sorunu olan kişilerin çay tüketirken dikkatli olmaları gerekir.

Fazla kafein aşağıdaki olumsuz etkilere neden olabilir;

  • Fazla kafein alımı kafein alışkanlığına da neden olabilir. Kafein bağımlısı kişilerde kafein alımı durduğunda baş ağrısı ve huzursuzluk gözlemlenebilir.
  • Kan basıncını da olumsuz etkiler.Kalpte çarpıntıya da neden olabilir.
  • Vücudun Kalsiyum dengesini bozar,Kemik erimesine yol açabilir.
  • Aşırı Kafein alımı uykusuzluğu da yol açabilir.

Çaydaki kafein oranı kahveye göre çok daha düşüktür ama çay tüketiminde yine de aşırıya kaçmamak gerekir. Tüm çay çeşitlerinde kafein oranı en düşük olan çay ise beyaz çaydır.

Çayın içeriğindeki tanin, folik asit emilimini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle özellikle hamilelerin çay tüketirken dikkatli olmaları gerekir. Çünkü folik asit, fetüs gelişimi için önemli bir vitamindir. Anne adaylarına çeşidi ne olursa olsun günde iki fincandan fazla çay tüketmemesi önerilmektedir.

Çay tüketirken dikkat edilmesi gereken bir husus da çayın yemeklerden hemen sonra tüketilmemesi gerektiğidir. Çay, demir mineralinin emilimini bozmaktadır. Yapılan araştırmalar yemeklerden hemen sonra içilen çayın vücuttaki demir emilimini %50'ye kadar azaltabileceği tespit edilmiştir. Bu etki yeşil çay da dahil olmak üzere tüm çay türleri için geçerlidir. Özellikle kansızlık sorunu çekenler bu konuya dikkat etmelidir.

Tagged under: Yeşil Çay Çay

Blog'da Diğer Yazılar

Lif İçeren Besinler Nelerdir?

Lif içeren besinler

Lif içeren besinler, doğru miktarda su alımı ile birlikte, sindirim...

Evde Doğal Yöntemlerle Sivilcelerden Kur…

Sivilcelere doğal çözüm

Cilt bakımı konusunda günümüzde az çok herkes bilinçlenmiş durumda, en...

Karaciğer Sağlığı İçin Yapılması Gereken…

Karaciğer sağlığı için beslenme

Karaciğer gıdaların sindiriminde önemli rol oynayan bir organdır. Sağlığımız için...

Öksürük Nasıl Geçer, Öksürüğe Ne iyi Gel…

öksürük

Öksürük sorununuz varsa ve öksürüğe ne iyi gelir merak ediyorsanız...

Stresten Kurtulmanın Yolları Nelerdir?

Stresten kurtulmak

Stres, sadece hayattan zevk alışımızı ve mutluluğumuzu olumsuz yönde etkilemekle...

Ağız İçi Yaraları Aft Neden Çıkar?

ağız yaraları

Ağız içi yaraları ya da diğer adıyla aftlar çeşitli sebeplerle ortaya...

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukl…

hiperaktivite ve dikkat eksikliği

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu (DEHB), okul öncesi veya okul...

Bal ve Tarçın Karışımı Nasıl Yapılır, Fa…

bal ve tarçın

Bal, çok eski zamanlardan beri bir çok kültürde "doğal ilaç...

Kilo Vermeyi Kolaylaştıran Vitamin, Mine…

vitamin takviyeleri

Diyet yaparken doğru gıdaların seçimi yediklerinize dikkat etmek, porsiyonları küçültmek ve...

Karpuzun Faydaları ve Zararları Nelerdir…

dilimlenmiş karpuz

Karpuz yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvelerinden biridir. Sıcak yaz günlerinde hem...

Pekmezin Sağlığa Faydaları Nelerdir?

pekmez

Yemek kültürümüzde Tahin-Pekmez ikilisini bilmeyen yoktur. Pekmez, üzüm, hurma, dut...

Alzheimer Belirtileri ve Tedavisi

alzheimer tedavisi

Alzheimer, hayatı olumsuz etkileyen, çağımızın en önemli hastalıklarından biridir. Alzheimer...

Yüksek Tansiyonu Düşürmenin 10 Doğal Yol…

tansiyon

Çağımızın en tehlikeli hastalıklarından biri olan yüksek tansiyon önlem alınmadığı takdirde...

Güneş Kremi Seçerken Nelere Dikkat Etmel…

Güneş kremlerinin bizi güneşin zararlı UV ışınlarına karşı koruduğunu, cildin...

Sindirim Sistemi Sorunlarına İyi Gelen B…

Sindirim sistemine iyi gelen bitkiler

Günlük beslenmeniz içinde şifalı otlara ve bitkilere yer vermeniz hem...

Kirazın Sağlığa Faydaları Nelerdir?

kiraz

Yaz aylarının lezzetli ve hoş meyvesi olan kiraz "süper meyve...

Topuk Dikeni ve Tedavisi

topuk dikeni

Adım atarken ayak topuğunuzun üzerinde şiddetli bir ağrı hissediyorsanız sorununuz "topuk...

Çocuk Gelişimi için Faydalı Vitamin ve M…

çocuk gelişimi

Çocuk gelişimi için her yiyecek grubundan faydalanılması ve çocuğun dengeli beslenmesi sağlanmalıdır...

Melanom Belirtileri ve Tehlikeli Benler

Zararlı Benler

Cilt, adeta bir kalkan gibi vücudumuzu dış etkilerden korurken aynı...

Doğal Yollarla İştah Kapatma Yöntemleri

iştahlı çocuk

Çok yemek yemekten, sürekli açlık hissi yaşamaktan ve bu nedenle...

Mide Bulantısına İyi Gelen Yiyecekler

Mide bulantısı, nerede ve ne zaman olursa olsun rahatsızlık veren...

Göz Altı Şişlikleri için En Pratik ve Et…

göz altı şişlikleri

Sabah uyanıp aynaya baktığınızda fark ettiğiniz ilk şey gözlerinizdeki şişkinlikler mi?...

Brokolinin Sağlığımız için Faydaları

brokoli

Bu yazımızda brokolinin faydalarını sizinle paylaşacağız. Adeta bir minyatür ağacı andıran...

İshale Ne iyi Gelir?: Doğal Besinler ile…

ishal nasıl geçer?

Sık rastlanan bir rahatsızlık olan ishal hayatı olumsuz etkiler ve oldukça rahatsızlık...

Artrit ve Artrit Tedavisinde Kullanılabi…

Artrit

Artrit ağrılı bir eklem rahatsızlığıdır. Artiritin nedeni tam olarak bilinmemekle...

Egzersiz Yapmanın Beyin Sağlığına Faydal…

egzersizin faydaları

Düzenli egzersiz yapmanın sağlıklı yaşam için gerekli olduğu tartışılmaz bir...

Diş Eti Hastalıklarına Karşı Tedavi Yönt…

Diş eti sağlığı

Ağız sağlığı için sağlıklı dişler kadar sağlıklı diş etleri de önemlidir...

Uykuya Geç Dalma Sorununa Çözümler

uyku sorunu

Uyku, şüphesiz en temel ihtiyaçlarımızdan biri, yorgun geçen bir günün...

Yoğurdun Faydaları Nelerdir?

yoğurdun faydaları

Probiyotik özelliği olan yoğurdun faydaları oldukça fazladır. Öncelikle sindirim sistemine...

Hıçkırığın Nedeni Nedir, Nasıl Geçer?

hıçkırık

Hıçkırığın hepimiz için sinir bozucu ve rahatsızlık veren bir durum olduğunu kabul...

Soğuk Algınlığı ile Grip Arasındaki Fark…

grip

Soğuk algınlığı ya da diğer adıyla nezle ve grip birbirleri ile...

Baş Ağrısına İyi Gelen 8 Yiyecek

baş ağrısı

Hemen hemen her insan değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olabilir...

Gür ve Sağlıklı Saçlar için Beslenme Öne…

Sağlıklı saçlar

Gür ve sağlıklı saçlar, tıpkı vücudumuzun tüm noktalarında olduğu gibi...

Yaşlanmaya ve Güneş Yanıklarına Karşı Tü…

yaşlanma karşıtı gıdalar

Yediğiniz gıdaların sizi güneşin zararlı etkilerine karşı koruyabileceğini ve yaşlanmayı...

Sağlıklı ve Pratik Detoks Tarifleri ve Ö…

detoks tarifleri

Detoks, toksinleri vücudumuzdan arındırma işlemidir. Detoks yapmak için çok katı kurallar ve diyetler...

Biotin (B7 Vitamini) Hangi Besinlerde Bu…

biotin içeren gıdalar

Biotin içeren besinleri tüketmek saç ve tırnak sağlığımız için oldukça önem taşımaktadır...

Evde Siğil Tedavisi: Siğilden Kurtulmak …

Siğil tedavisi

Siğil, derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen HPV (Human Papilloma...

Kilo Aldırmayan, Sağlıklı Kurabiye Nasıl…

sağlıklı kurabiye tarifi

Bugün sizlere kurabiyelerinizi daha sağlıklı hale getirmenin yollarını paylaşacağız! Tatlılara karşı koymak...

Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Yiyecek…

sarımsak ve bağışıklık sistemi

Bağışıklık sistemi, vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan, tümör hücrelerini yok eden...

pH Dengesi Nedir, Neden Önemlidir?

ph dengesi

Ph kelimesi, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden...

Migrene İyi Gelen Besinler ve Aktivitele…

migren tedavisi

Migren, nerede ve ne zaman olacağı bilinmeyen ve kişinin günlük...

Kansere Karşı Önlem Olabilecek Beslenme …

Kanser

Kanser hücrelerin kontrolsüz büyümesi ve çoğalması sonucu oluşan hastalıktır, kanserin...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...

Yumurtanın Faydaları ve Besin Değeri Tab…

yumurtanın faydaları

Yumurta, sağlığa faydaları ve besin değeri ile "süper gıda" olarak tanımlanan...

Ağız Kokusunu Gidermek İçin Kullanılabil…

ağız kokusu

Ağız kokusu oldukça yaygın bir sorundur. Bazı sağlık sorunları, aşırı...