• Published in Blog

Glisemik indeks (GI), karbonhidrat içeren gıdaların, kandaki glikoz düzeyine etkilerini belirlemek için uygulanan bir ölçümdür. Hesaplamalarda glikozun değeri referans alınmıştır ve 100 olarak kabul edilmiştir.

Bugün bir çok ülkede yapılan çalışmalarda besinlerin glisemik indeks değerleri ölçülmektedir. Besinler kan şekerini artırma derecelerine göre 0-100 arasında sıralanmakta, nadiren bazı besinler 100 üzerinde değer almaktadır. Glisemik indeks değeri 70 ve üzeri olan gıdalar "yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalar" olarak tanımlanmaktadır. Glisemik indeks değeri 55 ve altında olan gıdalar ise düşük glisemik indeksli gıdalar olarak adlandırılmaktadır.

Bu yazımızda glisemik indeks değeri yüksek gıdalar arasında günlük hayatımızda çok tüketilenler listelenmiştir:

1. Şeker ve şeker içeren gıdalar:

Daha önce belirtildiği üzere glisemik indeks hesaplanırken glikoz 100 olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle glikoz ve glikoz içeren gıdalar yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalardır. Şekerin türüne göre glisemik indeks değeri farklılık gösterir. Bazı şeker türlerinin, örneğin meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz ve süt ürünlerinde bulunan laktozun GI değerleri görece düşüktür. Diğer bir şeker türü olan maltozun ise GI değeri yüksektir.

Son yıllarda sağlığa zararları oldukça fazla tartışılan mısır şurubu da yoğun şeker kaynağıdır. Mısır şurubu, doğada bulunmayan, endüstriyel olarak üretilen, yapay, işlenmiş bir üründür. Diğer şeker türlerinden daha tatlı ve kıvamlıdır. Maliyeti daha uygun olduğu için şeker içeren işlenmiş bir çok gıda da şeker yerine kullanılmaktadır. GI değeri ise işleniş ve hazırlanış şekline göre değişmektedir. Formoza Tıp Derneğinin 1989'da yaptığı çalışmada mısır şurubunun GI değeri 75 olarak saptanmış, benzer farklı çalışmalarda ise 87-115 arasında olduğu belirtilmiştir. Kısacası mısır şurubunun glisemik indeksi oldukça yüksektir.  Mısır şurubu, kan şekeri üzerindeki olumsuz etkisi ile beraber leptin hormonunu olumsuz etkileyerek tokluk hissine engel olma, fazla kilo ve obezite sorunlarına yol açma, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi farklı rahatsızlıklara yol açabilir.

Mısır şurubu, bir çok gazlı içecek, meyve aromalı içeceklerde, hazır kek, büsküvi ve diğer tatlı çeşitlerinde kullanılabilmektedir.Bu gıdaların tüketilmesinde dikkatli olmak  gerekebilir.

2. Beyaz ekmek:

Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış mis gibi kokan bir somun ekmeğin tadına doyum olmaz, fakat maalesef beyaz ekmeğin de glisemik indeks değeri yüksektir. Beyaz ekmek, kepeği arındırılmış buğdaydan elde edilen un ile hazırlanır, lif oranı düşüktür ve basit karbonhidratlar sınıfında yer alır. Beyaz un kan şekerinizi olumsuz etkiler, kolayca acıkmanıza neden olur. Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan üretilmiş ekmek seçimi daha doğru bir tercihtir. Beyaz ekmeğin GI değeri farklı ölçümlere göre 64-87, tam buğday unundan  yapılmış ekmeğin GI değeri ise 48-58 arasındadır.

3. Beyaz pirinç:

Pirinç, folik asit, potasyum, fosfor, magnezyum açısından zengin bir gıdadır, fakat glisemik indeks değeri yüksektir. Kan şekerinde ani yükselmelere yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatle tüketmesi gereken bir gıdadır. Beyaz pirincin GI değeri farklı ölçümlerde 65-87 arasındadır. Yani pirinç yüksek glisemik indeks değerine sahiptir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinç veya bulgur tüketebilirsiniz. Kapuklu esmer pirincin GI değeri 45-58, bulgurun ise 48'dir.

4. Karpuz:

Vitamin ve mineraller açısından zengin, sağlığımız için bir çok faydası bulunan yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvesi karpuzun da maalesef glisemik indeks değeri yüksektir. Kolayca sindirilmesi ve kan şekerinde ani yükselmeye yol açması nedeniyle diyabet hastaları ve kilo vermek isteyenlerin dikkatle tüketmesi gereken bir meyvedir. Bir dilim karpuzun GI değeri 72-76'dır.

5. Patates:

Zengin bir potasyum, B6 ve fosfor deposu olan patates aynı zamanda C vitamini de içerir. Fiber içermesine rağmen nişastalı bir gıdadır. Patatesin de GI değeri yüksektir ve tüketilme şekline göre seviyesi değişir. Örneğin haşlanmış patatesin GI değeri 82, patates püresinin 85-87, kızarmış patatesin ise 98'dir. Patates cipsinin yağ ve tuzla işlem görmesine rağmen GI değeri 58-61 ile şaşırtıcı bir şekilde nispeten düşüktür. Cipsin işlenmiş  bir gıda olduğunu ve dikkatle tüketilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Yüksek glisemik indeks ile kalori değerleri karıştırılmamalı, glisemik indeks değerinin yüksek olması gıdaların tamamen sağlıksız olduğu anlamına gelmediği bilinmelidir. Tekrar hatırlatmak gerekirse glisemik indeks gıdaların kan şekerini artırma etkisini ölçmektedir.

Blog'da Diğer Yazılar

Diş Eti Çekilmesi Nedenleri ve Tedavisi

diş eti çekilmesi tedavisi

Diş eti çekilmesi, dişleri çevreleyen dokunun çeşitli nedenlerle diş minesi seviyesinin altına...

Şifalı Bitki Zencefilin Faydaları Nelerd…

zencefil

Anavatanı Güney Asya olan zencefil ya da latince adıyla zingiber...

Kan Şekerini Dengelemek İçin Yapılması G…

kan şekerini düzenleyen alışkanlıklar

Diyabet, modern çağın en yaygın ve tehlikeli hastalıklarından birisidir. Diyabet...

Yeşil Kahve Çekirdeği Nedir, Faydaları N…

yeşil kahve çekirdekleri

Yeşil kahve çekirdeği zayıflama konusunda oldukça popüler bir ürün, bu...

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir?

wc işareti

Kabızlık, halk arasında bilinen adıyla peklik oldukça yaygın olarak görülen...

Boğaz Ağrısına İyi Gelen Doğal Yöntemler

boğaz ağrısı

Boğaz ağrısı, bazen soğuk algınlığının, bazen ses tellerinin tahriş olmasının ya da zaman...

Hamilelikte Tüketilmesi Gereken Gıdalar

Hamilelik dönemi beslenme

Hamilelik, bir kadının en özel dönemlerinden birisidir, hele ki ilk...

Sivrisinekler Neye Gelir?: Sivrisinekler…

Sivrisinek

Zamanımızın çoğunu dışarıda geçirdiğimiz yaz akşamlarında sivrisineklerin başımıza bela olduğu...

Lif İçeren Besinler Nelerdir?

Lif içeren besinler

Lif içeren besinler, doğru miktarda su alımı ile birlikte, sindirim...

Yaşlanmaya ve Güneş Yanıklarına Karşı Tü…

yaşlanma karşıtı gıdalar

Yediğiniz gıdaların sizi güneşin zararlı etkilerine karşı koruyabileceğini ve yaşlanmayı...

Egzersiz Yapmanın Beyin Sağlığına Faydal…

egzersizin faydaları

Düzenli egzersiz yapmanın sağlıklı yaşam için gerekli olduğu tartışılmaz bir...

Yüksek Kolesterolü Düşürmek İçin Yapılma…

kolesterol

Kolesterol kan ve hücrelerde bulunan yağ benzeri maddedir. Vücuttaki kolesterolün...

Cilt Kanseri Nedir, Nedenleri Nelerdir?

cilt kanseri

Cildinizde oluşan normal olmayan değişimler cilt kanserinin en belirgin belirtileridir. Cilt...

Kahvenin 10 Faydası

kahvenin faydaları

Dünyanın bir çok ülkesinde insanlar güne kahve içerek başlar. Son...

Stresten Kurtulmanın Yolları Nelerdir?

Stresten kurtulmak

Stres, sadece hayattan zevk alışımızı ve mutluluğumuzu olumsuz yönde etkilemekle...

Ağız İçi Yaraları Aft Neden Çıkar?

ağız yaraları

Ağız içi yaraları ya da diğer adıyla aftlar çeşitli sebeplerle ortaya...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...

Eklem Ağrıları Tedavisi İçin Beslenme Ta…

Eklem ağrıları

Vücut hareketlerinin gerçekleştirilmesinde eklemlerimiz en az kaslarımız ve kemiklerimiz kadar...

Kilo Vermeyi Kolaylaştıran Vitamin, Mine…

vitamin takviyeleri

Diyet yaparken doğru gıdaların seçimi yediklerinize dikkat etmek, porsiyonları küçültmek ve...

Çocuk Gelişimi için Faydalı Vitamin ve M…

çocuk gelişimi

Çocuk gelişimi için her yiyecek grubundan faydalanılması ve çocuğun dengeli beslenmesi sağlanmalıdır...

Yulafın Sağlığımız İçin Faydaları Nelerd…

yulaf ezmesi

Yulaf, vitamin ve mineraller açısından çok zengin bir gıdadır ve içerdiği...

Ağız Kokusunu Gidermek İçin Kullanılabil…

ağız kokusu

Ağız kokusu oldukça yaygın bir sorundur. Bazı sağlık sorunları, aşırı...

Oğul Otunun (Melisa) Faydaları Nelerdir?

oğul otu

Oğul otu, latince orjinal adıyla "Melissa Officinalis", nane familyasından bir...

Limonun Faydaları Nelerdir?

limonun faydaları

Turunçgiller familyasına ait olan limonu evimizde sıklıkla kullanırız, limonun soğuk...

Diş Eti Hastalıklarına Karşı Tedavi Yönt…

Diş eti sağlığı

Ağız sağlığı için sağlıklı dişler kadar sağlıklı diş etleri de önemlidir...

Yoğurdun Faydaları Nelerdir?

yoğurdun faydaları

Probiyotik özelliği olan yoğurdun faydaları oldukça fazladır. Öncelikle sindirim sistemine...

Yüksek Tansiyonu Düşürmenin 10 Doğal Yol…

tansiyon

Çağımızın en tehlikeli hastalıklarından biri olan yüksek tansiyon önlem alınmadığı takdirde...

Brokolinin Sağlığımız için Faydaları

brokoli

Bu yazımızda brokolinin faydalarını sizinle paylaşacağız. Adeta bir minyatür ağacı andıran...

pH Dengesi Nedir, Neden Önemlidir?

ph dengesi

Ph kelimesi, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden...

Sürekli Yorgunluk Hissi ve Uyku Halinin …

yorgunluk

Sadece uykusuz kalmanız sizi yorgun hissettirmez, yaşam tarzınızdaki bazı hatalar...

Uykuya Geç Dalma Sorununa Çözümler

uyku sorunu

Uyku, şüphesiz en temel ihtiyaçlarımızdan biri, yorgun geçen bir günün...

Düşük Glisemik İndeks Değerine Sahip 10 …

yeşil yapraklı sebzeler

Glisemik indeks, diyabet hastaları için geliştirilmiş bir ölçüm aracı olsa...

Melanom Belirtileri ve Tehlikeli Benler

Zararlı Benler

Cilt, adeta bir kalkan gibi vücudumuzu dış etkilerden korurken aynı...

Kanseri Önleyecek Beslenme Tavsiyeleri

Sarküteri ürünleri

The American College of Nutrition'ın Time Dergisinde yayınlanan çalışmasında bitkisel besinler...

Güneş Kremi Seçerken Nelere Dikkat Etmel…

Güneş kremlerinin bizi güneşin zararlı UV ışınlarına karşı koruduğunu, cildin...

Diş Macunu Seçerken Dikkat Edilmesi Gere…

diş macunu seçimi

Ağız hijyenin sağlanmasında diş macunun tek başına yeterli olduğu düşünülür...

Panik Atak Belirtileri Nelerdir, Panik A…

panik atak

Panik atak, günümüzde çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır, bize nerede ve...

Öksürüğe İyi Gelen, Evde Hazırlanabilece…

öksürük tedavisi

Öksürük,üst solunum yollarının tahriş olması ve iltihaplanması sonucu oluşabileceği gibi alt...

Çayın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

türk çayı

Çay, Camellia Sinesis bitkisinin yapraklarından elde edilir. Siyah çay, beyaz...

Sağlıklı Kemiklere Sahip Olmanın 10 Yolu

kemik sağlığı

Kemik sağlığımız hareket kabiliyetimiz açısından hayati önem taşır. Kemikler kırmızı...

Evde Siğil Tedavisi: Siğilden Kurtulmak …

Siğil tedavisi

Siğil, derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen HPV (Human Papilloma...

Glisemik İndeks Tablosu ve Önemi

glisemik indeks

Glisemik indeks kavramı (GI), ilk kez Toronto Üniversitesinde Dr David.J.Jenkins...

Diş Beyazlatan Doğal Ürünler

diş beyazlatma

Hepimiz sık sık kahve, çay, sigara tüketmenin dişlerimizde lekelere neden...

Biotin (B7 Vitamini) Hangi Besinlerde Bu…

biotin içeren gıdalar

Biotin içeren besinleri tüketmek saç ve tırnak sağlığımız için oldukça önem taşımaktadır...

Diş Sağlığı için Hangi Gıdaları Tüketmel…

sağlıklı dişler

Diş sağlığı için düzenli olarak diş doktorunuzu ziyaret etmek, dişlerinizi fırçalamak ve...