• Published in Blog

Glisemik indeks (GI), karbonhidrat içeren gıdaların, kandaki glikoz düzeyine etkilerini belirlemek için uygulanan bir ölçümdür. Hesaplamalarda glikozun değeri referans alınmıştır ve 100 olarak kabul edilmiştir.

Bugün bir çok ülkede yapılan çalışmalarda besinlerin glisemik indeks değerleri ölçülmektedir. Besinler kan şekerini artırma derecelerine göre 0-100 arasında sıralanmakta, nadiren bazı besinler 100 üzerinde değer almaktadır. Glisemik indeks değeri 70 ve üzeri olan gıdalar "yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalar" olarak tanımlanmaktadır. Glisemik indeks değeri 55 ve altında olan gıdalar ise düşük glisemik indeksli gıdalar olarak adlandırılmaktadır.

Bu yazımızda glisemik indeks değeri yüksek gıdalar arasında günlük hayatımızda çok tüketilenler listelenmiştir:

1. Şeker ve şeker içeren gıdalar:

Daha önce belirtildiği üzere glisemik indeks hesaplanırken glikoz 100 olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle glikoz ve glikoz içeren gıdalar yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalardır. Şekerin türüne göre glisemik indeks değeri farklılık gösterir. Bazı şeker türlerinin, örneğin meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz ve süt ürünlerinde bulunan laktozun GI değerleri görece düşüktür. Diğer bir şeker türü olan maltozun ise GI değeri yüksektir.

Son yıllarda sağlığa zararları oldukça fazla tartışılan mısır şurubu da yoğun şeker kaynağıdır. Mısır şurubu, doğada bulunmayan, endüstriyel olarak üretilen, yapay, işlenmiş bir üründür. Diğer şeker türlerinden daha tatlı ve kıvamlıdır. Maliyeti daha uygun olduğu için şeker içeren işlenmiş bir çok gıda da şeker yerine kullanılmaktadır. GI değeri ise işleniş ve hazırlanış şekline göre değişmektedir. Formoza Tıp Derneğinin 1989'da yaptığı çalışmada mısır şurubunun GI değeri 75 olarak saptanmış, benzer farklı çalışmalarda ise 87-115 arasında olduğu belirtilmiştir. Kısacası mısır şurubunun glisemik indeksi oldukça yüksektir.  Mısır şurubu, kan şekeri üzerindeki olumsuz etkisi ile beraber leptin hormonunu olumsuz etkileyerek tokluk hissine engel olma, fazla kilo ve obezite sorunlarına yol açma, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi farklı rahatsızlıklara yol açabilir.

Mısır şurubu, bir çok gazlı içecek, meyve aromalı içeceklerde, hazır kek, büsküvi ve diğer tatlı çeşitlerinde kullanılabilmektedir.Bu gıdaların tüketilmesinde dikkatli olmak  gerekebilir.

2. Beyaz ekmek:

Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış mis gibi kokan bir somun ekmeğin tadına doyum olmaz, fakat maalesef beyaz ekmeğin de glisemik indeks değeri yüksektir. Beyaz ekmek, kepeği arındırılmış buğdaydan elde edilen un ile hazırlanır, lif oranı düşüktür ve basit karbonhidratlar sınıfında yer alır. Beyaz un kan şekerinizi olumsuz etkiler, kolayca acıkmanıza neden olur. Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan üretilmiş ekmek seçimi daha doğru bir tercihtir. Beyaz ekmeğin GI değeri farklı ölçümlere göre 64-87, tam buğday unundan  yapılmış ekmeğin GI değeri ise 48-58 arasındadır.

3. Beyaz pirinç:

Pirinç, folik asit, potasyum, fosfor, magnezyum açısından zengin bir gıdadır, fakat glisemik indeks değeri yüksektir. Kan şekerinde ani yükselmelere yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatle tüketmesi gereken bir gıdadır. Beyaz pirincin GI değeri farklı ölçümlerde 65-87 arasındadır. Yani pirinç yüksek glisemik indeks değerine sahiptir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinç veya bulgur tüketebilirsiniz. Kapuklu esmer pirincin GI değeri 45-58, bulgurun ise 48'dir.

4. Karpuz:

Vitamin ve mineraller açısından zengin, sağlığımız için bir çok faydası bulunan yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvesi karpuzun da maalesef glisemik indeks değeri yüksektir. Kolayca sindirilmesi ve kan şekerinde ani yükselmeye yol açması nedeniyle diyabet hastaları ve kilo vermek isteyenlerin dikkatle tüketmesi gereken bir meyvedir. Bir dilim karpuzun GI değeri 72-76'dır.

5. Patates:

Zengin bir potasyum, B6 ve fosfor deposu olan patates aynı zamanda C vitamini de içerir. Fiber içermesine rağmen nişastalı bir gıdadır. Patatesin de GI değeri yüksektir ve tüketilme şekline göre seviyesi değişir. Örneğin haşlanmış patatesin GI değeri 82, patates püresinin 85-87, kızarmış patatesin ise 98'dir. Patates cipsinin yağ ve tuzla işlem görmesine rağmen GI değeri 58-61 ile şaşırtıcı bir şekilde nispeten düşüktür. Cipsin işlenmiş  bir gıda olduğunu ve dikkatle tüketilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Yüksek glisemik indeks ile kalori değerleri karıştırılmamalı, glisemik indeks değerinin yüksek olması gıdaların tamamen sağlıksız olduğu anlamına gelmediği bilinmelidir. Tekrar hatırlatmak gerekirse glisemik indeks gıdaların kan şekerini artırma etkisini ölçmektedir.

Blog'da Diğer Yazılar

Gıda Alerjisinin Belirtileri Neleridir?

Gıda hassasiyeti

Bazı kişilerin belirli gıdalara karşı hassasiyeti vardır. Hiç beklenmedik bir yiyecek...

Sağlıklı Kemiklere Sahip Olmanın 10 Yolu

kemik sağlığı

Kemik sağlığımız hareket kabiliyetimiz açısından hayati önem taşır. Kemikler kırmızı...

Kansızlık Belirtileri ve Tedavisi

Anemi

Kan hastalıkları içinde en sık görülen hastalık "Anemi", halk arasındaki...

Çayın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

türk çayı

Çay, Camellia Sinesis bitkisinin yapraklarından elde edilir. Siyah çay, beyaz...

Kanseri Önleyecek Beslenme Tavsiyeleri

Sarküteri ürünleri

The American College of Nutrition'ın Time Dergisinde yayınlanan çalışmasında bitkisel besinler...

Baş Ağrısına İyi Gelen 8 Yiyecek

baş ağrısı

Hemen hemen her insan değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olabilir...

Evde Doğal Yöntemlerle Sivilcelerden Kur…

Sivilcelere doğal çözüm

Cilt bakımı konusunda günümüzde az çok herkes bilinçlenmiş durumda, en...

Yüksek Tansiyonu Düşürmenin 10 Doğal Yol…

tansiyon

Çağımızın en tehlikeli hastalıklarından biri olan yüksek tansiyon önlem alınmadığı takdirde...

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir?

wc işareti

Kabızlık, halk arasında bilinen adıyla peklik oldukça yaygın olarak görülen...

Soğuk Algınlığı ile Grip Arasındaki Fark…

grip

Soğuk algınlığı ya da diğer adıyla nezle ve grip birbirleri ile...

Yumurtanın Faydaları ve Besin Değeri Tab…

yumurtanın faydaları

Yumurta, sağlığa faydaları ve besin değeri ile "süper gıda" olarak tanımlanan...

Evde Siğil Tedavisi: Siğilden Kurtulmak …

Siğil tedavisi

Siğil, derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen HPV (Human Papilloma...

Pekmezin Sağlığa Faydaları Nelerdir?

pekmez

Yemek kültürümüzde Tahin-Pekmez ikilisini bilmeyen yoktur. Pekmez, üzüm, hurma, dut...

Kahvenin 10 Faydası

kahvenin faydaları

Dünyanın bir çok ülkesinde insanlar güne kahve içerek başlar. Son...

Cilt Kanseri Nedir, Nedenleri Nelerdir?

cilt kanseri

Cildinizde oluşan normal olmayan değişimler cilt kanserinin en belirgin belirtileridir. Cilt...

Eklem Ağrıları Tedavisi İçin Beslenme Ta…

Eklem ağrıları

Vücut hareketlerinin gerçekleştirilmesinde eklemlerimiz en az kaslarımız ve kemiklerimiz kadar...

Kabızlığa İyi Gelen Yağlar ve Besinler

kabızlık çözümleri

Kabızlık, dönem dönem herkesin başına gelebilecek ve bazı durumlarda hayatı...

Mide Bulantısına İyi Gelen Yiyecekler

Mide bulantısı, nerede ve ne zaman olursa olsun rahatsızlık veren...

Açlık Hissi Neden Olur,Nasıl Engellenir?

çikolata yiyen kadın

Az önce yemek yediniz ve buna rağmen kendinizi tok hissetmiyor...

Öksürük Nasıl Geçer, Öksürüğe Ne iyi Gel…

öksürük

Öksürük sorununuz varsa ve öksürüğe ne iyi gelir merak ediyorsanız...

Hıçkırığın Nedeni Nedir, Nasıl Geçer?

hıçkırık

Hıçkırığın hepimiz için sinir bozucu ve rahatsızlık veren bir durum olduğunu kabul...

Uykuya Geç Dalma Sorununa Çözümler

uyku sorunu

Uyku, şüphesiz en temel ihtiyaçlarımızdan biri, yorgun geçen bir günün...

Hamileler İçin Gerekli 6 Vitamin ve Mine…

hamilelik ve vitaminler

Hamilelikte dengeli ve sağlıklı bir diyet uygulanması gerekmektedir. Amerikan Obstetrik...

Alzheimer Belirtileri ve Tedavisi

alzheimer tedavisi

Alzheimer, hayatı olumsuz etkileyen, çağımızın en önemli hastalıklarından biridir. Alzheimer...

Kirazın Sağlığa Faydaları Nelerdir?

kiraz

Yaz aylarının lezzetli ve hoş meyvesi olan kiraz "süper meyve...

Kıvırcık Salatanın Sağlığımız için Fayda…

Kıvırcık salata

Yemeklerimizin yanına eşlik eden kıvırcık yeşil salata, sağlığımız açısından en...

Artrit ve Artrit Tedavisinde Kullanılabi…

Artrit

Artrit ağrılı bir eklem rahatsızlığıdır. Artiritin nedeni tam olarak bilinmemekle...

Bal ve Tarçın Karışımı Nasıl Yapılır, Fa…

bal ve tarçın

Bal, çok eski zamanlardan beri bir çok kültürde "doğal ilaç...

Sağlıklı ve Pratik Detoks Tarifleri ve Ö…

detoks tarifleri

Detoks, toksinleri vücudumuzdan arındırma işlemidir. Detoks yapmak için çok katı kurallar ve diyetler...

Şifalı Bitki Zencefilin Faydaları Nelerd…

zencefil

Anavatanı Güney Asya olan zencefil ya da latince adıyla zingiber...

Hamilelikte Mide Bulantısına Ne İyi Geli…

hamilelik

Mide bulantısı, çoğunlukla hamileliğin belirtileri arasında bulunmaktadır, ancak kuşkusuz her...

Ağız İçi Yaraları Aft Neden Çıkar?

ağız yaraları

Ağız içi yaraları ya da diğer adıyla aftlar çeşitli sebeplerle ortaya...

Diş Macunu Seçerken Dikkat Edilmesi Gere…

diş macunu seçimi

Ağız hijyenin sağlanmasında diş macunun tek başına yeterli olduğu düşünülür...

Hamilelikte Tüketilmesi Gereken Gıdalar

Hamilelik dönemi beslenme

Hamilelik, bir kadının en özel dönemlerinden birisidir, hele ki ilk...

Diş Eti Hastalıklarına Karşı Tedavi Yönt…

Diş eti sağlığı

Ağız sağlığı için sağlıklı dişler kadar sağlıklı diş etleri de önemlidir...

Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?

diş ağrısı

Diş çürümesi, diş minesinin aşınması ve diş eti iltihaplanması, diş...

Keten Tohumu Faydaları ve Kullanımı

keten tohumu

Keten tohumu oldukça eski tarihlerden beri bilinen bir kültür bitkisidir. Linum...

Doğal Yollarla İştah Kapatma Yöntemleri

iştahlı çocuk

Çok yemek yemekten, sürekli açlık hissi yaşamaktan ve bu nedenle...

Kabak Çekirdeğinin Faydaları ve Besin De…

kabak çekirdeği

Kabak çekirdeği, Dünya Sağlık Örgütü'nün mutlaka tüketilmesi gereken gıdalar arasında saydığı...

Alerjik Rinit Nedir, Nasıl Tedavi Edilir…

Alerjik rinit

Halk arasında saman nezlesi olarak bilinen mevsimsel alerjik rinit, özellikle...

Kışın Tüketilebilecek 5 Faydalı Kış Meyv…

Kış meyveleri

Günümüzde her mevsim her meyveye ulaşmak mümkün olmasına rağmen, gıdaların...

Biotin (B7 Vitamini) Hangi Besinlerde Bu…

biotin içeren gıdalar

Biotin içeren besinleri tüketmek saç ve tırnak sağlığımız için oldukça önem taşımaktadır...

Kilo Vermeyi Kolaylaştıran Vitamin, Mine…

vitamin takviyeleri

Diyet yaparken doğru gıdaların seçimi yediklerinize dikkat etmek, porsiyonları küçültmek ve...

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukl…

hiperaktivite ve dikkat eksikliği

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu (DEHB), okul öncesi veya okul...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...