• Published in Blog

Glisemik indeks (GI), karbonhidrat içeren gıdaların, kandaki glikoz düzeyine etkilerini belirlemek için uygulanan bir ölçümdür. Hesaplamalarda glikozun değeri referans alınmıştır ve 100 olarak kabul edilmiştir.

Bugün bir çok ülkede yapılan çalışmalarda besinlerin glisemik indeks değerleri ölçülmektedir. Besinler kan şekerini artırma derecelerine göre 0-100 arasında sıralanmakta, nadiren bazı besinler 100 üzerinde değer almaktadır. Glisemik indeks değeri 70 ve üzeri olan gıdalar "yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalar" olarak tanımlanmaktadır. Glisemik indeks değeri 55 ve altında olan gıdalar ise düşük glisemik indeksli gıdalar olarak adlandırılmaktadır.

Bu yazımızda glisemik indeks değeri yüksek gıdalar arasında günlük hayatımızda çok tüketilenler listelenmiştir:

1. Şeker ve şeker içeren gıdalar:

Daha önce belirtildiği üzere glisemik indeks hesaplanırken glikoz 100 olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle glikoz ve glikoz içeren gıdalar yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalardır. Şekerin türüne göre glisemik indeks değeri farklılık gösterir. Bazı şeker türlerinin, örneğin meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz ve süt ürünlerinde bulunan laktozun GI değerleri görece düşüktür. Diğer bir şeker türü olan maltozun ise GI değeri yüksektir.

Son yıllarda sağlığa zararları oldukça fazla tartışılan mısır şurubu da yoğun şeker kaynağıdır. Mısır şurubu, doğada bulunmayan, endüstriyel olarak üretilen, yapay, işlenmiş bir üründür. Diğer şeker türlerinden daha tatlı ve kıvamlıdır. Maliyeti daha uygun olduğu için şeker içeren işlenmiş bir çok gıda da şeker yerine kullanılmaktadır. GI değeri ise işleniş ve hazırlanış şekline göre değişmektedir. Formoza Tıp Derneğinin 1989'da yaptığı çalışmada mısır şurubunun GI değeri 75 olarak saptanmış, benzer farklı çalışmalarda ise 87-115 arasında olduğu belirtilmiştir. Kısacası mısır şurubunun glisemik indeksi oldukça yüksektir.  Mısır şurubu, kan şekeri üzerindeki olumsuz etkisi ile beraber leptin hormonunu olumsuz etkileyerek tokluk hissine engel olma, fazla kilo ve obezite sorunlarına yol açma, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi farklı rahatsızlıklara yol açabilir.

Mısır şurubu, bir çok gazlı içecek, meyve aromalı içeceklerde, hazır kek, büsküvi ve diğer tatlı çeşitlerinde kullanılabilmektedir.Bu gıdaların tüketilmesinde dikkatli olmak  gerekebilir.

2. Beyaz ekmek:

Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış mis gibi kokan bir somun ekmeğin tadına doyum olmaz, fakat maalesef beyaz ekmeğin de glisemik indeks değeri yüksektir. Beyaz ekmek, kepeği arındırılmış buğdaydan elde edilen un ile hazırlanır, lif oranı düşüktür ve basit karbonhidratlar sınıfında yer alır. Beyaz un kan şekerinizi olumsuz etkiler, kolayca acıkmanıza neden olur. Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan üretilmiş ekmek seçimi daha doğru bir tercihtir. Beyaz ekmeğin GI değeri farklı ölçümlere göre 64-87, tam buğday unundan  yapılmış ekmeğin GI değeri ise 48-58 arasındadır.

3. Beyaz pirinç:

Pirinç, folik asit, potasyum, fosfor, magnezyum açısından zengin bir gıdadır, fakat glisemik indeks değeri yüksektir. Kan şekerinde ani yükselmelere yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatle tüketmesi gereken bir gıdadır. Beyaz pirincin GI değeri farklı ölçümlerde 65-87 arasındadır. Yani pirinç yüksek glisemik indeks değerine sahiptir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinç veya bulgur tüketebilirsiniz. Kapuklu esmer pirincin GI değeri 45-58, bulgurun ise 48'dir.

4. Karpuz:

Vitamin ve mineraller açısından zengin, sağlığımız için bir çok faydası bulunan yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvesi karpuzun da maalesef glisemik indeks değeri yüksektir. Kolayca sindirilmesi ve kan şekerinde ani yükselmeye yol açması nedeniyle diyabet hastaları ve kilo vermek isteyenlerin dikkatle tüketmesi gereken bir meyvedir. Bir dilim karpuzun GI değeri 72-76'dır.

5. Patates:

Zengin bir potasyum, B6 ve fosfor deposu olan patates aynı zamanda C vitamini de içerir. Fiber içermesine rağmen nişastalı bir gıdadır. Patatesin de GI değeri yüksektir ve tüketilme şekline göre seviyesi değişir. Örneğin haşlanmış patatesin GI değeri 82, patates püresinin 85-87, kızarmış patatesin ise 98'dir. Patates cipsinin yağ ve tuzla işlem görmesine rağmen GI değeri 58-61 ile şaşırtıcı bir şekilde nispeten düşüktür. Cipsin işlenmiş  bir gıda olduğunu ve dikkatle tüketilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Yüksek glisemik indeks ile kalori değerleri karıştırılmamalı, glisemik indeks değerinin yüksek olması gıdaların tamamen sağlıksız olduğu anlamına gelmediği bilinmelidir. Tekrar hatırlatmak gerekirse glisemik indeks gıdaların kan şekerini artırma etkisini ölçmektedir.

Blog'da Diğer Yazılar

Migrene İyi Gelen Besinler ve Aktivitele…

migren tedavisi

Migren, nerede ve ne zaman olacağı bilinmeyen ve kişinin günlük...

Uykuya Geç Dalma Sorununa Çözümler

uyku sorunu

Uyku, şüphesiz en temel ihtiyaçlarımızdan biri, yorgun geçen bir günün...

Egzersiz Yapmanın Beyin Sağlığına Faydal…

egzersizin faydaları

Düzenli egzersiz yapmanın sağlıklı yaşam için gerekli olduğu tartışılmaz bir...

Diş Beyazlatan Doğal Ürünler

diş beyazlatma

Hepimiz sık sık kahve, çay, sigara tüketmenin dişlerimizde lekelere neden...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...

Bağışıklık Sistemini Güçlendiren Yiyecek…

sarımsak ve bağışıklık sistemi

Bağışıklık sistemi, vücudumuzu hastalıklara karşı koruyan, tümör hücrelerini yok eden...

Omega 3 İçeren Besinler ve Omega 3'ün Fa…

somon balığı dilimi

Beslenmede önemli rolü olan Omega 3'ün faydaları, kalp hastalıklarına yakalanma...

Mide Yanmasının Nedenleri Nelerdir, Mide…

mide yanması

Mide yanması oldukça sık görülen ve hayat kalitesini düşüren rahatsızlıkların başında...

Yoğurdun Faydaları Nelerdir?

yoğurdun faydaları

Probiyotik özelliği olan yoğurdun faydaları oldukça fazladır. Öncelikle sindirim sistemine...

Doğal Yollarla İştah Kapatma Yöntemleri

iştahlı çocuk

Çok yemek yemekten, sürekli açlık hissi yaşamaktan ve bu nedenle...

Ağız Kokusunu Gidermek İçin Kullanılabil…

ağız kokusu

Ağız kokusu oldukça yaygın bir sorundur. Bazı sağlık sorunları, aşırı...

Çayın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

türk çayı

Çay, Camellia Sinesis bitkisinin yapraklarından elde edilir. Siyah çay, beyaz...

Göz Altı Şişlikleri için En Pratik ve Et…

göz altı şişlikleri

Sabah uyanıp aynaya baktığınızda fark ettiğiniz ilk şey gözlerinizdeki şişkinlikler mi?...

Gür ve Sağlıklı Saçlar için Beslenme Öne…

Sağlıklı saçlar

Gür ve sağlıklı saçlar, tıpkı vücudumuzun tüm noktalarında olduğu gibi...

Doğal Yollarla Tırnak Mantarı Tedavisi

tırnak mantarı

Tırnak mantarı, el ve ayak tırnaklarında oluşabilen ve uğraşması biraz...

Keten Tohumu Faydaları ve Kullanımı

keten tohumu

Keten tohumu oldukça eski tarihlerden beri bilinen bir kültür bitkisidir. Linum...

İnflamasyon Nedir, İnflamasyona Hangi Gı…

inflamasyon

İnflamasyon (enflamasyon), yangı ve iltihaplanma, canlı dokunun her türlü etkene...

Kanseri Önleyecek Beslenme Tavsiyeleri

Sarküteri ürünleri

The American College of Nutrition'ın Time Dergisinde yayınlanan çalışmasında bitkisel besinler...

Panik Atak Belirtileri Nelerdir, Panik A…

panik atak

Panik atak, günümüzde çok sık rastlanan bir rahatsızlıktır, bize nerede ve...

Diş Eti Hastalıklarına Karşı Tedavi Yönt…

Diş eti sağlığı

Ağız sağlığı için sağlıklı dişler kadar sağlıklı diş etleri de önemlidir...

Melanom Belirtileri ve Tehlikeli Benler

Zararlı Benler

Cilt, adeta bir kalkan gibi vücudumuzu dış etkilerden korurken aynı...

Kilo Vermeyi Kolaylaştıran Yağ Yakıcı Yi…

yağ yakıcı gıdalar

Bazı besin maddelerinin diğerlerine göre metabolizma hızlandırıcı etkisi vardır, bu...

Eklem Ağrıları Tedavisi İçin Beslenme Ta…

Eklem ağrıları

Vücut hareketlerinin gerçekleştirilmesinde eklemlerimiz en az kaslarımız ve kemiklerimiz kadar...

Cilt Kanseri Nedir, Nedenleri Nelerdir?

cilt kanseri

Cildinizde oluşan normal olmayan değişimler cilt kanserinin en belirgin belirtileridir. Cilt...

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir?

wc işareti

Kabızlık, halk arasında bilinen adıyla peklik oldukça yaygın olarak görülen...

Gece Kramplarının Nedenleri ve Çözümleri

gece krampları

Uyku kalitesini etkileyen gece krampları, adından da anlaşılacağı üzere gece...

Şifalı Bitki Zencefilin Faydaları Nelerd…

zencefil

Anavatanı Güney Asya olan zencefil ya da latince adıyla zingiber...

Düşük Glisemik İndeks Değerine Sahip 10 …

yeşil yapraklı sebzeler

Glisemik indeks, diyabet hastaları için geliştirilmiş bir ölçüm aracı olsa...

Sivrisinekler Neye Gelir?: Sivrisinekler…

Sivrisinek

Zamanımızın çoğunu dışarıda geçirdiğimiz yaz akşamlarında sivrisineklerin başımıza bela olduğu...

Kışın Tüketilebilecek 5 Faydalı Kış Meyv…

Kış meyveleri

Günümüzde her mevsim her meyveye ulaşmak mümkün olmasına rağmen, gıdaların...

Kilo Aldırmayan, Sağlıklı Kurabiye Nasıl…

sağlıklı kurabiye tarifi

Bugün sizlere kurabiyelerinizi daha sağlıklı hale getirmenin yollarını paylaşacağız! Tatlılara karşı koymak...

Çocuk Gelişimi için Faydalı Vitamin ve M…

çocuk gelişimi

Çocuk gelişimi için her yiyecek grubundan faydalanılması ve çocuğun dengeli beslenmesi sağlanmalıdır...

Burun Tıkanıklığını Açmak İçin Uygulanab…

Burun spreyi

Burun tıkanıklığı, burun deliklerinin içini kaplayan zarların iltihaplanması ile mukus birikmesi...

Kilo Verdiren Meyveler Nelerdir?

kilo ve meyveler

Meyvelerin kilo vermenize yardımcı olabileceğini biliyor muydunuz? Lif oranı yüksek ve...

Açlık Hissi Neden Olur,Nasıl Engellenir?

çikolata yiyen kadın

Az önce yemek yediniz ve buna rağmen kendinizi tok hissetmiyor...

Öksürük Nasıl Geçer, Öksürüğe Ne iyi Gel…

öksürük

Öksürük sorununuz varsa ve öksürüğe ne iyi gelir merak ediyorsanız...

Prostata İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?

prostat

Prostat terimi "protector" (koruyucu) kelimesinden gelmektedir. Üriner sistemin son kısmına yakın...

Baş Ağrısına İyi Gelen 8 Yiyecek

baş ağrısı

Hemen hemen her insan değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olabilir...

Gıda Alerjisinin Belirtileri Neleridir?

Gıda hassasiyeti

Bazı kişilerin belirli gıdalara karşı hassasiyeti vardır. Hiç beklenmedik bir yiyecek...

Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?

diş ağrısı

Diş çürümesi, diş minesinin aşınması ve diş eti iltihaplanması, diş...

Kabak Çekirdeğinin Faydaları ve Besin De…

kabak çekirdeği

Kabak çekirdeği, Dünya Sağlık Örgütü'nün mutlaka tüketilmesi gereken gıdalar arasında saydığı...

Hamilelikte Mide Bulantısına Ne İyi Geli…

hamilelik

Mide bulantısı, çoğunlukla hamileliğin belirtileri arasında bulunmaktadır, ancak kuşkusuz her...

Evde Doğal Yöntemlerle Sivilcelerden Kur…

Sivilcelere doğal çözüm

Cilt bakımı konusunda günümüzde az çok herkes bilinçlenmiş durumda, en...

Evde Siğil Tedavisi: Siğilden Kurtulmak …

Siğil tedavisi

Siğil, derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen HPV (Human Papilloma...

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukl…

hiperaktivite ve dikkat eksikliği

Dikkat eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu (DEHB), okul öncesi veya okul...