• Published in Blog

Glisemik indeks (GI), karbonhidrat içeren gıdaların, kandaki glikoz düzeyine etkilerini belirlemek için uygulanan bir ölçümdür. Hesaplamalarda glikozun değeri referans alınmıştır ve 100 olarak kabul edilmiştir.

Bugün bir çok ülkede yapılan çalışmalarda besinlerin glisemik indeks değerleri ölçülmektedir. Besinler kan şekerini artırma derecelerine göre 0-100 arasında sıralanmakta, nadiren bazı besinler 100 üzerinde değer almaktadır. Glisemik indeks değeri 70 ve üzeri olan gıdalar "yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalar" olarak tanımlanmaktadır. Glisemik indeks değeri 55 ve altında olan gıdalar ise düşük glisemik indeksli gıdalar olarak adlandırılmaktadır.

Bu yazımızda glisemik indeks değeri yüksek gıdalar arasında günlük hayatımızda çok tüketilenler listelenmiştir:

1. Şeker ve şeker içeren gıdalar:

Daha önce belirtildiği üzere glisemik indeks hesaplanırken glikoz 100 olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle glikoz ve glikoz içeren gıdalar yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalardır. Şekerin türüne göre glisemik indeks değeri farklılık gösterir. Bazı şeker türlerinin, örneğin meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz ve süt ürünlerinde bulunan laktozun GI değerleri görece düşüktür. Diğer bir şeker türü olan maltozun ise GI değeri yüksektir.

Son yıllarda sağlığa zararları oldukça fazla tartışılan mısır şurubu da yoğun şeker kaynağıdır. Mısır şurubu, doğada bulunmayan, endüstriyel olarak üretilen, yapay, işlenmiş bir üründür. Diğer şeker türlerinden daha tatlı ve kıvamlıdır. Maliyeti daha uygun olduğu için şeker içeren işlenmiş bir çok gıda da şeker yerine kullanılmaktadır. GI değeri ise işleniş ve hazırlanış şekline göre değişmektedir. Formoza Tıp Derneğinin 1989'da yaptığı çalışmada mısır şurubunun GI değeri 75 olarak saptanmış, benzer farklı çalışmalarda ise 87-115 arasında olduğu belirtilmiştir. Kısacası mısır şurubunun glisemik indeksi oldukça yüksektir.  Mısır şurubu, kan şekeri üzerindeki olumsuz etkisi ile beraber leptin hormonunu olumsuz etkileyerek tokluk hissine engel olma, fazla kilo ve obezite sorunlarına yol açma, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi farklı rahatsızlıklara yol açabilir.

Mısır şurubu, bir çok gazlı içecek, meyve aromalı içeceklerde, hazır kek, büsküvi ve diğer tatlı çeşitlerinde kullanılabilmektedir.Bu gıdaların tüketilmesinde dikkatli olmak  gerekebilir.

2. Beyaz ekmek:

Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış mis gibi kokan bir somun ekmeğin tadına doyum olmaz, fakat maalesef beyaz ekmeğin de glisemik indeks değeri yüksektir. Beyaz ekmek, kepeği arındırılmış buğdaydan elde edilen un ile hazırlanır, lif oranı düşüktür ve basit karbonhidratlar sınıfında yer alır. Beyaz un kan şekerinizi olumsuz etkiler, kolayca acıkmanıza neden olur. Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan üretilmiş ekmek seçimi daha doğru bir tercihtir. Beyaz ekmeğin GI değeri farklı ölçümlere göre 64-87, tam buğday unundan  yapılmış ekmeğin GI değeri ise 48-58 arasındadır.

3. Beyaz pirinç:

Pirinç, folik asit, potasyum, fosfor, magnezyum açısından zengin bir gıdadır, fakat glisemik indeks değeri yüksektir. Kan şekerinde ani yükselmelere yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatle tüketmesi gereken bir gıdadır. Beyaz pirincin GI değeri farklı ölçümlerde 65-87 arasındadır. Yani pirinç yüksek glisemik indeks değerine sahiptir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinç veya bulgur tüketebilirsiniz. Kapuklu esmer pirincin GI değeri 45-58, bulgurun ise 48'dir.

4. Karpuz:

Vitamin ve mineraller açısından zengin, sağlığımız için bir çok faydası bulunan yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvesi karpuzun da maalesef glisemik indeks değeri yüksektir. Kolayca sindirilmesi ve kan şekerinde ani yükselmeye yol açması nedeniyle diyabet hastaları ve kilo vermek isteyenlerin dikkatle tüketmesi gereken bir meyvedir. Bir dilim karpuzun GI değeri 72-76'dır.

5. Patates:

Zengin bir potasyum, B6 ve fosfor deposu olan patates aynı zamanda C vitamini de içerir. Fiber içermesine rağmen nişastalı bir gıdadır. Patatesin de GI değeri yüksektir ve tüketilme şekline göre seviyesi değişir. Örneğin haşlanmış patatesin GI değeri 82, patates püresinin 85-87, kızarmış patatesin ise 98'dir. Patates cipsinin yağ ve tuzla işlem görmesine rağmen GI değeri 58-61 ile şaşırtıcı bir şekilde nispeten düşüktür. Cipsin işlenmiş  bir gıda olduğunu ve dikkatle tüketilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Yüksek glisemik indeks ile kalori değerleri karıştırılmamalı, glisemik indeks değerinin yüksek olması gıdaların tamamen sağlıksız olduğu anlamına gelmediği bilinmelidir. Tekrar hatırlatmak gerekirse glisemik indeks gıdaların kan şekerini artırma etkisini ölçmektedir.

Blog'da Diğer Yazılar

Gür ve Sağlıklı Saçlar için Beslenme Öne…

Sağlıklı saçlar

Gür ve sağlıklı saçlar, tıpkı vücudumuzun tüm noktalarında olduğu gibi...

Egzersiz Yapmanın Beyin Sağlığına Faydal…

egzersizin faydaları

Düzenli egzersiz yapmanın sağlıklı yaşam için gerekli olduğu tartışılmaz bir...

Hamileler İçin Gerekli 6 Vitamin ve Mine…

hamilelik ve vitaminler

Hamilelikte dengeli ve sağlıklı bir diyet uygulanması gerekmektedir. Amerikan Obstetrik...

Sürekli Yorgunluk Hissi ve Uyku Halinin …

yorgunluk

Sadece uykusuz kalmanız sizi yorgun hissettirmez, yaşam tarzınızdaki bazı hatalar...

Ağız İçi Yaraları Aft Neden Çıkar?

ağız yaraları

Ağız içi yaraları ya da diğer adıyla aftlar çeşitli sebeplerle ortaya...

Gece Kramplarının Nedenleri ve Çözümleri

gece krampları

Uyku kalitesini etkileyen gece krampları, adından da anlaşılacağı üzere gece...

Dudakta Uçuk ve Uçuk Tedavisi

Dudak uçukları

Dudak uçukları sinir hücrelerine yerleşen Herpes Simpleks (HSV) virüsü nedeniyle...

Soğuk Algınlığı ile Grip Arasındaki Fark…

grip

Soğuk algınlığı ya da diğer adıyla nezle ve grip birbirleri ile...

Migrene İyi Gelen Besinler ve Aktivitele…

migren tedavisi

Migren, nerede ve ne zaman olacağı bilinmeyen ve kişinin günlük...

Doğal Yollarla İştah Kapatma Yöntemleri

iştahlı çocuk

Çok yemek yemekten, sürekli açlık hissi yaşamaktan ve bu nedenle...

Evde Doğal Yöntemlerle Sivilcelerden Kur…

Sivilcelere doğal çözüm

Cilt bakımı konusunda günümüzde az çok herkes bilinçlenmiş durumda, en...

Yulafın Sağlığımız İçin Faydaları Nelerd…

yulaf ezmesi

Yulaf, vitamin ve mineraller açısından çok zengin bir gıdadır ve içerdiği...

Evde Siğil Tedavisi: Siğilden Kurtulmak …

Siğil tedavisi

Siğil, derinin üst tabakasına veya mukozaya yerleşen HPV (Human Papilloma...

Uykuya Geç Dalma Sorununa Çözümler

uyku sorunu

Uyku, şüphesiz en temel ihtiyaçlarımızdan biri, yorgun geçen bir günün...

Kirazın Sağlığa Faydaları Nelerdir?

kiraz

Yaz aylarının lezzetli ve hoş meyvesi olan kiraz "süper meyve...

Kilo Aldırmayan, Sağlıklı Kurabiye Nasıl…

sağlıklı kurabiye tarifi

Bugün sizlere kurabiyelerinizi daha sağlıklı hale getirmenin yollarını paylaşacağız! Tatlılara karşı koymak...

Şifalı Bitki Zencefilin Faydaları Nelerd…

zencefil

Anavatanı Güney Asya olan zencefil ya da latince adıyla zingiber...

Reflü Nedir, Reflü Belirtileri Nelerdir?

reflü nedir?

Reflü, özellikle son yıllarda yaygınlaşmış olup günümüzde pek çok kişinin...

Düşük Glisemik İndeks Değerine Sahip 10 …

yeşil yapraklı sebzeler

Glisemik indeks, diyabet hastaları için geliştirilmiş bir ölçüm aracı olsa...

Yaşlanmaya ve Güneş Yanıklarına Karşı Tü…

yaşlanma karşıtı gıdalar

Yediğiniz gıdaların sizi güneşin zararlı etkilerine karşı koruyabileceğini ve yaşlanmayı...

Yoğurdun Faydaları Nelerdir?

yoğurdun faydaları

Probiyotik özelliği olan yoğurdun faydaları oldukça fazladır. Öncelikle sindirim sistemine...

Kışın Tüketilebilecek 5 Faydalı Kış Meyv…

Kış meyveleri

Günümüzde her mevsim her meyveye ulaşmak mümkün olmasına rağmen, gıdaların...

Gıda Alerjisinin Belirtileri Neleridir?

Gıda hassasiyeti

Bazı kişilerin belirli gıdalara karşı hassasiyeti vardır. Hiç beklenmedik bir yiyecek...

Biotin (B7 Vitamini) Hangi Besinlerde Bu…

biotin içeren gıdalar

Biotin içeren besinleri tüketmek saç ve tırnak sağlığımız için oldukça önem taşımaktadır...

Diş Sağlığı için Hangi Gıdaları Tüketmel…

sağlıklı dişler

Diş sağlığı için düzenli olarak diş doktorunuzu ziyaret etmek, dişlerinizi fırçalamak ve...

Alzheimer Belirtileri ve Tedavisi

alzheimer tedavisi

Alzheimer, hayatı olumsuz etkileyen, çağımızın en önemli hastalıklarından biridir. Alzheimer...

Açlık Hissi Neden Olur,Nasıl Engellenir?

çikolata yiyen kadın

Az önce yemek yediniz ve buna rağmen kendinizi tok hissetmiyor...

Burun Tıkanıklığını Açmak İçin Uygulanab…

Burun spreyi

Burun tıkanıklığı, burun deliklerinin içini kaplayan zarların iltihaplanması ile mukus birikmesi...

pH Dengesi Nedir, Neden Önemlidir?

ph dengesi

Ph kelimesi, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden...

Hamilelikte Tüketilmesi Gereken Gıdalar

Hamilelik dönemi beslenme

Hamilelik, bir kadının en özel dönemlerinden birisidir, hele ki ilk...

Karaciğer Sağlığı İçin Yapılması Gereken…

Karaciğer sağlığı için beslenme

Karaciğer gıdaların sindiriminde önemli rol oynayan bir organdır. Sağlığımız için...

Evinizdeki Doğal Ağrı Kesiciler Nelerdir…

kas ağrısı

Spordan sonra kas ağrıları yaşıyor ya da grip olmak üzeresiniz...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...

İshale Ne iyi Gelir?: Doğal Besinler ile…

ishal nasıl geçer?

Sık rastlanan bir rahatsızlık olan ishal hayatı olumsuz etkiler ve oldukça rahatsızlık...

Kansızlık Belirtileri ve Tedavisi

Anemi

Kan hastalıkları içinde en sık görülen hastalık "Anemi", halk arasındaki...

Öksürük Nasıl Geçer, Öksürüğe Ne iyi Gel…

öksürük

Öksürük sorununuz varsa ve öksürüğe ne iyi gelir merak ediyorsanız...

Keten Tohumu Faydaları ve Kullanımı

keten tohumu

Keten tohumu oldukça eski tarihlerden beri bilinen bir kültür bitkisidir. Linum...

Kahvenin 10 Faydası

kahvenin faydaları

Dünyanın bir çok ülkesinde insanlar güne kahve içerek başlar. Son...

Sağlıklı Kemiklere Sahip Olmanın 10 Yolu

kemik sağlığı

Kemik sağlığımız hareket kabiliyetimiz açısından hayati önem taşır. Kemikler kırmızı...

Yumurtanın Faydaları ve Besin Değeri Tab…

yumurtanın faydaları

Yumurta, sağlığa faydaları ve besin değeri ile "süper gıda" olarak tanımlanan...

Çabuk Acıktıran Yiyecekler Nelerdir?

Çabuk acıktıran besinler

Açlık, mide, bağırsaklar, beyin, pankreas ve kanda ortaya çıkan bir...

Kilo Verdiren Meyveler Nelerdir?

kilo ve meyveler

Meyvelerin kilo vermenize yardımcı olabileceğini biliyor muydunuz? Lif oranı yüksek ve...

Boğaz Ağrısına İyi Gelen Doğal Yöntemler

boğaz ağrısı

Boğaz ağrısı, bazen soğuk algınlığının, bazen ses tellerinin tahriş olmasının ya da zaman...

Prostata İyi Gelen Yiyecekler Nelerdir?

prostat

Prostat terimi "protector" (koruyucu) kelimesinden gelmektedir. Üriner sistemin son kısmına yakın...

Glisemik İndeks Tablosu ve Önemi

glisemik indeks

Glisemik indeks kavramı (GI), ilk kez Toronto Üniversitesinde Dr David.J.Jenkins...