• Published in Blog

Glisemik indeks (GI), karbonhidrat içeren gıdaların, kandaki glikoz düzeyine etkilerini belirlemek için uygulanan bir ölçümdür. Hesaplamalarda glikozun değeri referans alınmıştır ve 100 olarak kabul edilmiştir.

Bugün bir çok ülkede yapılan çalışmalarda besinlerin glisemik indeks değerleri ölçülmektedir. Besinler kan şekerini artırma derecelerine göre 0-100 arasında sıralanmakta, nadiren bazı besinler 100 üzerinde değer almaktadır. Glisemik indeks değeri 70 ve üzeri olan gıdalar "yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalar" olarak tanımlanmaktadır. Glisemik indeks değeri 55 ve altında olan gıdalar ise düşük glisemik indeksli gıdalar olarak adlandırılmaktadır.

Bu yazımızda glisemik indeks değeri yüksek gıdalar arasında günlük hayatımızda çok tüketilenler listelenmiştir:

1. Şeker ve şeker içeren gıdalar:

Daha önce belirtildiği üzere glisemik indeks hesaplanırken glikoz 100 olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle glikoz ve glikoz içeren gıdalar yüksek glisemik indeks değerine sahip gıdalardır. Şekerin türüne göre glisemik indeks değeri farklılık gösterir. Bazı şeker türlerinin, örneğin meyvelerde doğal olarak bulunan fruktoz ve süt ürünlerinde bulunan laktozun GI değerleri görece düşüktür. Diğer bir şeker türü olan maltozun ise GI değeri yüksektir.

Son yıllarda sağlığa zararları oldukça fazla tartışılan mısır şurubu da yoğun şeker kaynağıdır. Mısır şurubu, doğada bulunmayan, endüstriyel olarak üretilen, yapay, işlenmiş bir üründür. Diğer şeker türlerinden daha tatlı ve kıvamlıdır. Maliyeti daha uygun olduğu için şeker içeren işlenmiş bir çok gıda da şeker yerine kullanılmaktadır. GI değeri ise işleniş ve hazırlanış şekline göre değişmektedir. Formoza Tıp Derneğinin 1989'da yaptığı çalışmada mısır şurubunun GI değeri 75 olarak saptanmış, benzer farklı çalışmalarda ise 87-115 arasında olduğu belirtilmiştir. Kısacası mısır şurubunun glisemik indeksi oldukça yüksektir.  Mısır şurubu, kan şekeri üzerindeki olumsuz etkisi ile beraber leptin hormonunu olumsuz etkileyerek tokluk hissine engel olma, fazla kilo ve obezite sorunlarına yol açma, tip 2 diyabet, metabolik sendrom gibi farklı rahatsızlıklara yol açabilir.

Mısır şurubu, bir çok gazlı içecek, meyve aromalı içeceklerde, hazır kek, büsküvi ve diğer tatlı çeşitlerinde kullanılabilmektedir.Bu gıdaların tüketilmesinde dikkatli olmak  gerekebilir.

2. Beyaz ekmek:

Sabah kahvaltısında fırından yeni çıkmış mis gibi kokan bir somun ekmeğin tadına doyum olmaz, fakat maalesef beyaz ekmeğin de glisemik indeks değeri yüksektir. Beyaz ekmek, kepeği arındırılmış buğdaydan elde edilen un ile hazırlanır, lif oranı düşüktür ve basit karbonhidratlar sınıfında yer alır. Beyaz un kan şekerinizi olumsuz etkiler, kolayca acıkmanıza neden olur. Beyaz ekmek yerine tam buğday unundan üretilmiş ekmek seçimi daha doğru bir tercihtir. Beyaz ekmeğin GI değeri farklı ölçümlere göre 64-87, tam buğday unundan  yapılmış ekmeğin GI değeri ise 48-58 arasındadır.

3. Beyaz pirinç:

Pirinç, folik asit, potasyum, fosfor, magnezyum açısından zengin bir gıdadır, fakat glisemik indeks değeri yüksektir. Kan şekerinde ani yükselmelere yol açabilir. Özellikle diyabet hastalarının dikkatle tüketmesi gereken bir gıdadır. Beyaz pirincin GI değeri farklı ölçümlerde 65-87 arasındadır. Yani pirinç yüksek glisemik indeks değerine sahiptir. Beyaz pirinç yerine esmer pirinç veya bulgur tüketebilirsiniz. Kapuklu esmer pirincin GI değeri 45-58, bulgurun ise 48'dir.

4. Karpuz:

Vitamin ve mineraller açısından zengin, sağlığımız için bir çok faydası bulunan yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvesi karpuzun da maalesef glisemik indeks değeri yüksektir. Kolayca sindirilmesi ve kan şekerinde ani yükselmeye yol açması nedeniyle diyabet hastaları ve kilo vermek isteyenlerin dikkatle tüketmesi gereken bir meyvedir. Bir dilim karpuzun GI değeri 72-76'dır.

5. Patates:

Zengin bir potasyum, B6 ve fosfor deposu olan patates aynı zamanda C vitamini de içerir. Fiber içermesine rağmen nişastalı bir gıdadır. Patatesin de GI değeri yüksektir ve tüketilme şekline göre seviyesi değişir. Örneğin haşlanmış patatesin GI değeri 82, patates püresinin 85-87, kızarmış patatesin ise 98'dir. Patates cipsinin yağ ve tuzla işlem görmesine rağmen GI değeri 58-61 ile şaşırtıcı bir şekilde nispeten düşüktür. Cipsin işlenmiş  bir gıda olduğunu ve dikkatle tüketilmesi gerektiğini unutmamak gerekir.

Yüksek glisemik indeks ile kalori değerleri karıştırılmamalı, glisemik indeks değerinin yüksek olması gıdaların tamamen sağlıksız olduğu anlamına gelmediği bilinmelidir. Tekrar hatırlatmak gerekirse glisemik indeks gıdaların kan şekerini artırma etkisini ölçmektedir.

Blog'da Diğer Yazılar

Lif İçeren Besinler Nelerdir?

Lif içeren besinler

Lif içeren besinler, doğru miktarda su alımı ile birlikte, sindirim...

Hamilelikte Tüketilmesi Gereken Gıdalar

Hamilelik dönemi beslenme

Hamilelik, bir kadının en özel dönemlerinden birisidir, hele ki ilk...

Oğul Otunun (Melisa) Faydaları Nelerdir?

oğul otu

Oğul otu, latince orjinal adıyla "Melissa Officinalis", nane familyasından bir...

Açlık Hissi Neden Olur,Nasıl Engellenir?

çikolata yiyen kadın

Az önce yemek yediniz ve buna rağmen kendinizi tok hissetmiyor...

Çayın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

türk çayı

Çay, Camellia Sinesis bitkisinin yapraklarından elde edilir. Siyah çay, beyaz...

Yüksek Tansiyonu Düşürmenin 10 Doğal Yol…

tansiyon

Çağımızın en tehlikeli hastalıklarından biri olan yüksek tansiyon önlem alınmadığı takdirde...

Stresten Kurtulmanın Yolları Nelerdir?

Stresten kurtulmak

Stres, sadece hayattan zevk alışımızı ve mutluluğumuzu olumsuz yönde etkilemekle...

Kilo Vermeyi Kolaylaştıran Vitamin, Mine…

vitamin takviyeleri

Diyet yaparken doğru gıdaların seçimi yediklerinize dikkat etmek, porsiyonları küçültmek ve...

Boğaz Ağrısına İyi Gelen Doğal Yöntemler

boğaz ağrısı

Boğaz ağrısı, bazen soğuk algınlığının, bazen ses tellerinin tahriş olmasının ya da zaman...

Gür ve Sağlıklı Saçlar için Beslenme Öne…

Sağlıklı saçlar

Gür ve sağlıklı saçlar, tıpkı vücudumuzun tüm noktalarında olduğu gibi...

Yeşil Kahve Çekirdeği Nedir, Faydaları N…

yeşil kahve çekirdekleri

Yeşil kahve çekirdeği zayıflama konusunda oldukça popüler bir ürün, bu...

Kabızlığa İyi Gelen Yağlar ve Besinler

kabızlık çözümleri

Kabızlık, dönem dönem herkesin başına gelebilecek ve bazı durumlarda hayatı...

Kışın Tüketilebilecek 5 Faydalı Kış Meyv…

Kış meyveleri

Günümüzde her mevsim her meyveye ulaşmak mümkün olmasına rağmen, gıdaların...

Dudakta Uçuk ve Uçuk Tedavisi

Dudak uçukları

Dudak uçukları sinir hücrelerine yerleşen Herpes Simpleks (HSV) virüsü nedeniyle...

Kilo Aldırmayan, Sağlıklı Kurabiye Nasıl…

sağlıklı kurabiye tarifi

Bugün sizlere kurabiyelerinizi daha sağlıklı hale getirmenin yollarını paylaşacağız! Tatlılara karşı koymak...

Topuk Dikeni ve Tedavisi

topuk dikeni

Adım atarken ayak topuğunuzun üzerinde şiddetli bir ağrı hissediyorsanız sorununuz "topuk...

Yumurtanın Faydaları ve Besin Değeri Tab…

yumurtanın faydaları

Yumurta, sağlığa faydaları ve besin değeri ile "süper gıda" olarak tanımlanan...

Gece Kramplarının Nedenleri ve Çözümleri

gece krampları

Uyku kalitesini etkileyen gece krampları, adından da anlaşılacağı üzere gece...

Kabak Çekirdeğinin Faydaları ve Besin De…

kabak çekirdeği

Kabak çekirdeği, Dünya Sağlık Örgütü'nün mutlaka tüketilmesi gereken gıdalar arasında saydığı...

Burun Tıkanıklığını Açmak İçin Uygulanab…

Burun spreyi

Burun tıkanıklığı, burun deliklerinin içini kaplayan zarların iltihaplanması ile mukus birikmesi...

Karpuzun Faydaları ve Zararları Nelerdir…

dilimlenmiş karpuz

Karpuz yaz mevsiminin vazgeçilmez meyvelerinden biridir. Sıcak yaz günlerinde hem...

Hamileler İçin Gerekli 6 Vitamin ve Mine…

hamilelik ve vitaminler

Hamilelikte dengeli ve sağlıklı bir diyet uygulanması gerekmektedir. Amerikan Obstetrik...

pH Dengesi Nedir, Neden Önemlidir?

ph dengesi

Ph kelimesi, bir çözeltinin asitlik veya bazlık derecesini tarif eden...

Hıçkırığın Nedeni Nedir, Nasıl Geçer?

hıçkırık

Hıçkırığın hepimiz için sinir bozucu ve rahatsızlık veren bir durum olduğunu kabul...

Ağız Kokusunu Gidermek İçin Kullanılabil…

ağız kokusu

Ağız kokusu oldukça yaygın bir sorundur. Bazı sağlık sorunları, aşırı...

Migrene İyi Gelen Besinler ve Aktivitele…

migren tedavisi

Migren, nerede ve ne zaman olacağı bilinmeyen ve kişinin günlük...

Evde Doğal Yöntemlerle Sivilcelerden Kur…

Sivilcelere doğal çözüm

Cilt bakımı konusunda günümüzde az çok herkes bilinçlenmiş durumda, en...

Kan Şekerini Dengelemek İçin Yapılması G…

kan şekerini düzenleyen alışkanlıklar

Diyabet, modern çağın en yaygın ve tehlikeli hastalıklarından birisidir. Diyabet...

Alerjik Rinit Nedir, Nasıl Tedavi Edilir…

Alerjik rinit

Halk arasında saman nezlesi olarak bilinen mevsimsel alerjik rinit, özellikle...

İnflamasyon Nedir, İnflamasyona Hangi Gı…

inflamasyon

İnflamasyon (enflamasyon), yangı ve iltihaplanma, canlı dokunun her türlü etkene...

Sağlıklı Kemiklere Sahip Olmanın 10 Yolu

kemik sağlığı

Kemik sağlığımız hareket kabiliyetimiz açısından hayati önem taşır. Kemikler kırmızı...

Kahvenin 10 Faydası

kahvenin faydaları

Dünyanın bir çok ülkesinde insanlar güne kahve içerek başlar. Son...

Kabızlığın Nedenleri Nelerdir?

wc işareti

Kabızlık, halk arasında bilinen adıyla peklik oldukça yaygın olarak görülen...

Kansızlık Belirtileri ve Tedavisi

Anemi

Kan hastalıkları içinde en sık görülen hastalık "Anemi", halk arasındaki...

Hamilelikte Mide Bulantısına Ne İyi Geli…

hamilelik

Mide bulantısı, çoğunlukla hamileliğin belirtileri arasında bulunmaktadır, ancak kuşkusuz her...

Glisemik İndeks Tablosu ve Önemi

glisemik indeks

Glisemik indeks kavramı (GI), ilk kez Toronto Üniversitesinde Dr David.J.Jenkins...

Karaciğer Sağlığı İçin Yapılması Gereken…

Karaciğer sağlığı için beslenme

Karaciğer gıdaların sindiriminde önemli rol oynayan bir organdır. Sağlığımız için...

Detoks İçin Tüketilmesi Gereken 5 Yeşil …

Kuşkonmaz ve detoks

Bazı besinler vücudunuzun toksinlerden arınmasına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur...

Kanseri Önleyecek Beslenme Tavsiyeleri

Sarküteri ürünleri

The American College of Nutrition'ın Time Dergisinde yayınlanan çalışmasında bitkisel besinler...

Baş Ağrısına İyi Gelen 8 Yiyecek

baş ağrısı

Hemen hemen her insan değişik nedenlerle baş ağrısından muzdarip olabilir...

Melanom Belirtileri ve Tehlikeli Benler

Zararlı Benler

Cilt, adeta bir kalkan gibi vücudumuzu dış etkilerden korurken aynı...

Artrit ve Artrit Tedavisinde Kullanılabi…

Artrit

Artrit ağrılı bir eklem rahatsızlığıdır. Artiritin nedeni tam olarak bilinmemekle...

Eklem Ağrıları Tedavisi İçin Beslenme Ta…

Eklem ağrıları

Vücut hareketlerinin gerçekleştirilmesinde eklemlerimiz en az kaslarımız ve kemiklerimiz kadar...

Güneş Kremi Seçerken Nelere Dikkat Etmel…

Güneş kremlerinin bizi güneşin zararlı UV ışınlarına karşı koruduğunu, cildin...

Yüksek Kolesterolü Düşürmek İçin Yapılma…

kolesterol

Kolesterol kan ve hücrelerde bulunan yağ benzeri maddedir. Vücuttaki kolesterolün...